«Мен қарыздан қашпақ болған жоқпын»: ер адам 11,1 млн теңгеге қалай қарыз болып қалды
11 118 997,65 теңге — ер адамның төрт кредиторға қарызы осынша. Енді ол соттан өзін банкрот деп тануды сұрайды. Бірақ 2024 жылы әлі жұмыс істеп, несиелерін төлеп жүрген адам қалай 11 млн теңгеден астам қарызға батты?
11 118 997,65 теңге — ер адамның төрт кредиторға қарызы осынша. Енді ол соттан өзін банкрот деп тануды сұрайды. Бірақ 2024 жылы әлі жұмыс істеп, несиелерін төлеп жүрген адам қалай 11 млн теңгеден астам қарызға батты?
«Белгілі бір уақытқа дейін мен шыдадым»
— Несие тарихыңыз қалай басталғанын айтып беріңізші?
— Сол кезде мен жұмыс істедім, тұрақты табысым болды. Несиелер болды, бірақ мен оларды өтеп жүрдім және болашақта да міндеттемелерімді орындай аламын деп есептедім.
— Кейін не болды?
— 2024 жылы жағдай өзгере бастады. Несиені жабу үшін көлігімді саттым. Содан кейін әкем қайтыс болды. Қосымша шығындар пайда болды, тағы да ақша алуға тура келді. Ал кейінірек жұмыстан айырылдым.
— Неліктен көлікті сатуды шештіңіз?
— Қарыз жүктемесін азайтқым келді. Сатқаннан түскен қаражатты несиені өтеуге жұмсадым.
— Әкеңіз қашан қайтыс болды?
— 2024 жылғы 4 маусымда.
— Бірнеше күннен кейін жаңа несие пайда болды ма?
— Иә. Әкемнің қайтыс болуынан кейін қосымша шығындар пайда болды. Жерлеу және басқа да мәселелерді шешу қажет болды. Сол кезде ақша қажет болды.
— Қарыз жүктемесінің артып жатқанын түсіндіңіз бе?
— Мен жұмысты жалғастырып, төлей аламын деп есептедім. Сол кезде әлі жұмысым болды.
— Жұмысқа не болды?
— Жұмыстан айырылғаннан кейін тұрақты табыс жоғалды. Несиелер қалды, ал төлеуге бұрынғы мүмкіндіктер болмады.
— Жаңа жұмыс табуға тырыстыңыз ба?
— Иә, тырыстым. Бірақ бұрынғы тұрақты табысты қалпына келтіре алмадым.
— Өз бетіңізше шыдай алмайтыныңызды қашан түсіндіңіз?
— Табыс жеткіліксіз екені және қарыздың өсіп жатқаны белгілі болғанда. Мұндай соманы өз бетіммен өтей алмадым.
— Неліктен дәл сот банкроттығына жүгінуді шештіңіз?
— Себебі қазір мен мұндай қарызды объективті түрде өтей алмаймын. Мен қарыздан қашпақ болған жоқпын. Төлей алатын кезде төледім. Бірақ жұмыстан айырылғаннан кейін жағдай өзгерді.
— Соттан не күтесіз?
— Менің жағдайымды объективті бағалауын қалаймын. Мен қарыз мәселесін заңды жолмен шешіп, қаржылық өмірді жаңадан бастау мүмкіндігін алғым келеді.
Іс материалдары не көрсетеді
Құжаттар негізгі мән-жайларды растайды: ер адам 2024 жылдың қазанына дейін жұмыс істеді, жұмыстан айырылғанға дейін көлігін сатып, түскен қаражатты несиені өтеуге жұмсады. 2024 жылдың маусымында әкесі қайтыс болғаннан кейін жаңа міндеттемелер пайда болды, ал жұмыстан босатылғаннан кейін төлем қабілеттілігі төмендеді. 2026 жылдың мамырына қарай төрт кредитор алдындағы қарыз 11 118 997,65 теңгеге жетті.
Қарыз сомасы 2026 жылы сот банкроттығы процедурасы үшін қажетті 1 600 АЕК шегінен асады. Бірақ қарыз сомасының өзі міндеттемелерді автоматты түрде есептен шығаруды білдірмейді — түпкілікті шешімді сот қабылдайды. 11,1 млн теңге қарыз — сот алдындағы қаржылық тарих.docx
Енді басты мәселе — ер адамның объективті түрде төлем қабілетсіз болғаны ма, әлде өзі төлей алмайтын жағдайды өзі жасады ма.
Мұнда борышкердің пайдасына дәлел бар: жұмыстан айырылғанға дейін де ол қарызды азайтуға тырысқан — атап айтқанда, көлігін сатып, ақшаны несиені өтеуге жұмсаған.
Түпкілікті шешім әлі жоқ. Сондықтан істің қызығы қарапайым сұрақта: сот бұл оқиғада қарызбен күресуге тырысқан, бірақ төлеу мүмкіндігін жоғалтқан адамды көре ме, әлде мән-жайларды басқаша бағалай ма?
Автор: Сизикова М, «СтатусЪ» желілік басылымы