Қазақша

Үш баланың анасы баспанасыз қала ма? Қызылорда соты төлем қабілеттілігін қалпына келтіруді талап еткен жесір әйелдің тағдырын шешуде

Қаржылық даудың артында үш баланың тағдыры, көшірілу қаупі және әйелдің қарыздарын өз бетінше өтеу мүмкіндігін сақтауға тырысуы тұр. Бүгін, 7 қазанда екінші отырыс өтеді, оның шешімі отбасының болашағы үшін шешуші болады.

Қаржылық даудың артында үш баланың тағдыры, көшірілу қаупі және әйелдің қарыздарын өз бетінше өтеу мүмкіндігін сақтауға тырысуы тұр. Бүгін, 7 қазанда екінші отырыс өтеді, оның шешімі отбасының болашағы үшін шешуші болады.

2026 жылғы 1 қазанда Қызылорда қалалық сотында Калиева Эльмира Касымкановнаның төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімін қолдану туралы өтініші бойынша бірінші сот отырысы өтті.

Отырысқа өтініш беруші тарапы, кредиторлар және қаржылық басқарушы қатысты. Сот әйелді күрделі қаржылық жағдайға әкелген мән-жайларды қарастырып, тараптардың ұстанымдарын тыңдады және төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімін қолдану мүмкіндігін зерттеді.

Екінші сот отырысы 7 қазанда сағат 12:00-де тағайындалды – оның қорытындысы бойынша сот үкім шығарады немесе шешім қабылдау мерзімдерін айқындайды.

Қарыз сандарының артында – отбасы тағдыры

2013 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін Калиева үш баласын жалғыз тәрбиелеп отыр. Олардың екеуі кәмелетке толмаған. Үлкен қызы университетте оқиды және де анасына қаржылық тәуелді болып қала береді.

Жоғары қарыз жүктемесі отбасы өмірінің барлық жақтарына әсер етті: қыздың оқу ақысын төлеуде, тұрғын үй және басқа да міндетті шығыстарды төлеуде қиындықтар туындады. Бір кездері студент қыз оқу ақысын төлеу мәселесіне байланысты оқудан шығарылу қаупіне тап болды.

Отырыста сот қарыз мөлшерін ғана емес, отбасы тап болған мән-жайларды да зерттеді.

Кешігулер болды. Бірақ әйел төлеу мүмкіндігін іздеуді жалғастырды

Отырыс барысында кредитор бұрын жіберілген кешігулер мен міндеттемелер шарттарының бұзылуын атап өтті.

Калиеваға бұрын да қайта құрылымдаулар ұсынылған. Олардан кейін әйел біраз уақыт төлемдерді жалғастырды, алайда кейіннен жоғары қаржылық жүктеме аясында кешігулер қайтадан туындады.

Өтініш берушінің ұстанымы – ол міндеттемелерді орындаудан бас тартқан жоқ. Қазір оның тұрақты ресми табысы бар және ол шынайы кесте бойынша қарызды өтеуді жалғастыра алады деп санайды.

Дәл осындай орындау мүмкіндігі оның төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсіміне жүгінуінің негізі болып табылады.

Шарт бұзылды. Отбасы көшірілу қаупіне тап болды

Әсіресе тұрғын үй мәселесі өткір тұр.

Отбасы Калиева бірнеше жыл бойы кейіннен сатып алу шартымен төлеп келген пәтерде тұрады. Әйел өз қаражатын жөндеуге де салып, болашақта пәтерді сатып алуды жоспарлады. Сонымен қатар, тұру жағдайлары тұрмыстық қиындықтармен ұштасады: тұрғын үйдің шатыры ағып, қабырғалар мен төбеде қатты дақтар пайда болады. Отбасы тұрғын үй компаниясына бірнеше рет жүгінген, бірақ жауап ала алмаған.

Алайда 2026 жылдың шілдесінде тұрғын үй компаниясымен шарт бұзылды. Отбасыға қатысты шартты бұзу және көшіру туралы сот актісі бар. Атқарушылық іс жүргізу басталды.

Қазіргі уақытта басталған сот талқылауына байланысты көшіруді орындау тоқтатылды.

Жылыту маусымының қарсаңында отбасы көшірілу қаупіне тап болды

Жылыту маусымы жақындаған сайын тұрғын үй мәселесі ерекше өткір болып отыр. Калиева үшін бұл шарт туралы абстрактілі дау емес: сөз оның үш баласы, оның ішінде екеуі кәмелетке толмаған балалары тұратын пәтер туралы болып отыр.

Ана қарыздан босатуды емес, төлемдерді жалғастыруға мүмкіндік беруді сұрайды. Енді сот заң шеңберінде кредитордың мүдделері мен баспанасынан айырылу ауыр зардап болатын отбасының мүдделері теңгерімін сақтау мүмкіндігін бағалауы керек.

Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру – қарыздарды есептен шығару емес

Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімі кірістер мен қажетті шығыстарды ескере отырып, нақты қаржылық жоспар шеңберінде міндеттемелерді орындау мүмкіндігін көздейді.

Бұл жағдайда қаржылық кеңесші рәсімді қолдану үшін негіздер бар деген оң қорытындыға келді.

Енді түпкілікті шешім соттың құзырында. Оның алдында – ақша қаражатының қайтарылуына сенім артқан кредитордың мүдделері және өзінің қаржылық мүмкіндіктеріне сәйкес төлемдерді жалғастыруға ниетті өтініш берушінің ұстанымы тұр.

Басты сұрақ: отбасына баспанасын сақтап қалуға мүмкіндік беріле ме?

Бұл іс қатардағы қарыз дауынан әлдеқайда асып түседі: оның артында үш баласы бар жесір әйелдің отбасы және жалғыз үйді сақтап қалуға және төлемдерді жалғастыруға мүмкіндік беретін заңды механизмді табуға тырысуы тұр. Эльмира Калиеваның ісі бойынша екінші отырыс бүгін сағат 12:00-де өтеді және дәл сол отырыс бетбұрыс сәті болады, ол басты сұраққа жауап береді – төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімі отбасына баспанасын сақтап қалуға және күрделі қаржылық жағдайдан шығуға мүмкіндік бере ме.

Авторы: Сизикова М, «СтатусЪ» желілік басылымы

Орысша нұсқасы