МАШИНА, КОТОРАЯ КОРМИТ СЕМЬЮ: ПОЧЕМУ ОТКАЗ В ВОССТАНОВЛЕНИИ ПЛАТЕЖЕСПОСОБНОСТИ СТАВИТ ПОД УГРОЗУ ВОЗВРАТ ДОЛГА?
Спор о восстановлении платежеспособности жителя Туркестанской области Даулета А. вышел на стадию апелляции. Заявитель не просит списать долг — напротив, план предусматривает его полное погашение. Единственное условие — сохранение рабочего автомобиля как единственного источника дохода семьи. Однако решение суда первой инстанции фактически блокирует возврат средств.
Түркістан облысының тұрғыны Дәулет А.-ның төлем қабілеттілігін қалпына келтіру туралы дау апелляция сатысына шықты. Өтініш беруші қарызды есептен шығаруды сұрамайды – керісінше, жоспар оны толық өтеуді көздейді. Жалғыз шарт – жұмыс көлігін отбасының жалғыз табыс көзі ретінде сақтау. Алайда бірінші сатыдағы соттың шешімі қаражаттың қайтарылуын іс жүзінде бұғаттайды.
Біз сот жүйесіне зор құрметпен қараймыз және отандық сот төрелігінің объективтілігіне сенімдіміз. Қорғау тарапы істің мән-жайын теңгерімді және жан-жақты талдауға сенім артып, апелляциялық сатыға жүгінді.
ТӨЛЕМ КЕСТЕСІН СҰРАДЫ – БАНКРОТТЫҚ КРИТЕРИЙЛЕРІ ҚОЛДАНЫЛДЫ
2026 жылғы 10 қыркүйекте Сарыағаш аудандық соты Дәулет А.-ға төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімінде бас тартты (№5154-26-00-2/3160 іс).
Актіні зерделеу кезінде нормативтік базаны қолдануда айырмашылық байқалады: шешімде сот банкроттығын – қарыздарды есептен шығару және мүлікті сату рәсімін реттейтін нормалар келтірілген. Бірақ Дәулет банкроттыққа жүгінбеген. Оның мақсаты – табыс құралын сақтауға және қарызды кесте бойынша төлеуге мүмкіндік беретін төлем қабілеттілігін қалпына келтіру (ҚР Заңының 6-бабы және 28-бабы).
ІСТІҢ ЭКОНОМИКАСЫ ЖӘНЕ ТАКСІДЕГІ АДАЛ ЕҢБЕК
Ет өңдеу саласындағы бұрынғы бизнесінен айырылған Дәулет көлеңкеге кетпеді. Ол ресми түрде тасымалдаушы ретінде тіркеліп, отбасының жалғыз көлігі Hyundai Elantra-ның рөліне отырып, таксиде жұмыс істей бастады. Оның орташа айлық табысы 576 851 теңгені құрайды.
Қаржылық басқарушы растады: Дәулет Кредиторға 5 жыл бойы ай сайын 247 043 теңгеден жібере алады. Кредитор отырысқа келмеді және есептеуді дауламады.
Екі сценарий: біржолғы сату немесе толық қайтару?
1) Кепілге қойылған таксиді сату: Құны ~9 млн теңге болатын автокөлікті алып қою 14,8 млн теңге қарызды ішінара жабады. Бірақ борышкер бірден жұмысынан айырылады, ал үш баласы бар отбасы (кішісі – жаңа туған нәресте) күнкөріс қаражатынсыз қалады.
2) Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру: Автомобиль сақталады. 5 жыл ішінде Дәулет банкке 14,8 млн теңге төлеп, міндеттемелерді толық жабады.
ЗАҢНЫҢ ҮСТЕМДІГІ ЖӘНЕ ӘДІЛ СОТ ТӨРЕЛІГІНЕ СЕНІМ
Біз Қазақстан Республикасының сот жүйесіне терең құрметпен қараймыз және объективті сот төрелігінің күшіне берік сенеміз.
Алда істі апелляциялық сатыда қарау күтіп тұр. Біз судьялар алқасы заңның әрпіне және процестің экономикалық логикасына мұқият назар аударады деп күтеміз. Қабылданған шешім Дәулет А.-ға адал еңбек етуге, отбасын асырауға және банк алдындағы барлық міндеттемелерін толық көлемде орындауға мүмкіндік береді деп сенеміз.
Авторы: Сизикова М, «СтатусЪ» желілік басылымы